Xarici investisiyalar üçün əlverişli mühitin formalaşdırılması: Azərbaycanın post-konflikt ərazilərində institusional və iqtisadi inkişaf imkanları

Xülasə

Azərbaycanın post-konflikt ərazilərində bərpa və yenidənqurma prosesi təkcə infrastrukturun fiziki bərpası deyil, eyni zamanda yeni iqtisadi məkanın və investisiya arxitekturasının qurulması mərhələsidir. Bu məqalədə xarici investisiya üçün əlverişli mühitin formalaşdırılmasının nəzəri əsasları, post-konflikt iqtisadiyyatlarda investor davranışını müəyyən edən amillər və Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində formalaşan institusional-iqtisadi imkanlar təhlil edilir. Araşdırma göstərir ki, post-konflikt məkanlarda xarici investisiyanın cəlbi yalnız vergi güzəştləri ilə məhdudlaşmır; burada təhlükəsizlik, mülkiyyət hüququnun qorunması, logistika bağlantıları, dövlət koordinasiyası, yeni sənaye zonaları, yaşıl enerji gündəliyi və regional reinteqrasiya kimi amillər birgə təsir göstərir. Azərbaycanda Böyük Qayıdış proqramı, Koordinasiya Qərargahı, sənaye parkları, vergi və gömrük güzəştləri, həmçinin nəqliyyat və hava limanı infrastrukturu xarici investor üçün ilkin etimad platforması yaradır. Məqalədə göstərilir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları kənd təsərrüfatı, sənaye, logistika, turizm, yaşıl enerji və emal sənayesi baxımından yeni investisiya coğrafiyası kimi çıxış edə bilər. Bununla yanaşı, mina təhlükəsi, bazar qeyri-müəyyənliyi, sığorta xərcləri və beynəlxalq risk qavrayışı kimi məhdudiyyətlər hələ də qalmaqdadır. Məqalədə yaradıcı yanaşma kimi “investisiya etimad koridoru”, “mərhələli risk paylaşımı” və “post-konflikt xüsusi investisiya rejimi” ideyaları irəli sürülür. Nəticə etibarilə əsaslandırılır ki, Azərbaycanın post-konflikt ərazilərində xarici investisiya üçün əlverişli mühit yalnız iqtisadi təşviqlərlə deyil, institusional sabitlik, idarəetmə çevikliyi və uzunmüddətli geoiqtisadi baxışla gücləndirildiyi halda dayanıqlı və rəqabətli olacaqdır.